Napoje miodowe na Ukrainie

Napoje miodowe, na Ukrainie nazywane „miodkiem”, to słabo- lub średnioalkoholowe trunki powstające z fermentowanego miodu pszczelego z wodą, przyprawami i odrobiną drożdży. Lekkie, domowe wersje mają ok. 5% alkoholu, a tradycyjne miody pitne od 3–4% do 18%, najczęściej 9–14%. Od niepamiętnych czasów znano je prawie w całej centralnej i północnej części Ukrainy. Miód bywał naturalny albo z domieszką cukru, a do napoju dodawano przyprawy, chmiel i drożdże.

Ukraina | Istnieje bardzo wiele przepisów na przygotowanie napojów z miodu (by stevepb na licencji Pixabay)

Dzięki zawartości miodu te napoje, podobnie jak ukraiński kwas, zawierają ważne dla odżywiania węglowodany, składniki smakowe i aromatyczne, kwasy organiczne i inne pożyteczne elementy.

Historia miodów pitnych na Ukrainie

Napój pija się na Ukrainie od czasów Rusi Kijowskiej. Latopis Ławrentiewski opisuje, że Drewlanie przygotowali duże ilości miodu na stypę po księciu Igorze, wyprawioną przez księżną Olgę. Przez następne wieki miód pitny był tradycyjnym poczęstunkiem na weselach i uroczystościach. Trunek wywodzi się z bartnictwa, jednego z najstarszych zajęć Słowian. Podgrzewanie miodu z wodą przyspieszało fermentację, dzięki czemu z drogiego trunku stał się napojem ludowym, popularnym w Europie Wschodniej jeszcze w XIX w.

Rodzaje napojów miodowych

Ukraińskie miody pitne dzieli się według sposobu przygotowania i proporcji miodu do wody.

Sposób przygotowania:

• ставлені (miody „stawiane”) – miód rozpuszcza się w zimnej wodzie i fermentuje bez gotowania,
• варені (miody warzone) – mieszankę miodu i wody podgrzewa się od 15 minut nawet do kilku godzin, a dopiero potem poddaje fermentacji.

Proporcje miodu do wody:

• двійняки (dwójniaki) – 1:1,
• третяки (trójniaki) – 1:2,
• чотирняки (czwórniaki) – 1:3.

Do miodu dodawano soki owocowe, zioła, chmiel i przyprawy. Polskim odpowiednikom, takim jak dwójniak czy trójniak, nazwy ukraińskich miodów odpowiadają niemal wprost.

Alkohol w napoju miodowym

W stanie gotowym do spożycia lekkie napoje miodowe zawierają przeciętnie 5% alkoholu, ok. 10% cukru i mają przyjemny aromat naturalnego miodu. Zdarza się, że tego typu napoje zawierają podwyższoną zawartość alkoholu powstałego podczas częściowej fermentacji cukru przy współudziale drożdży. W związku z tym, takie napoje miodowe zalicza się do grupy niskoalkoholowych.

Istnieje bardzo wiele przepisów na przygotowanie napojów z miodu, zwanych na Ukrainie „miodkiem”, a sam napój to jeden z klasyków, jakie oferuje kuchnia ukraińska. Oto przykład receptury, według której powstaje najbardziej popularny napój miodowy, „Ukraiński miodek”.

Przepis na napój miodowy

Składniki:

• 1 kg miodu pszczelego o dobrym aromacie,
• 5 l ciepłej wody,
• 10 g drożdży piekarnianych,
• przyprawy według smaku: cynamon, goździki, kardamon, imbir, mięta, chmiel.

Miód rozpuść w ciepłej wodzie, dodając przyprawy. Otrzymany roztwór podgrzej i gotuj przez 10 minut. Po ochłodzeniu przelej miodową brzeczkę do drewnianej beczułki albo szklanej butli. Aby rozpoczęła się fermentacja alkoholowa, dodaj 10 g drożdży. Kiedy tylko pojawią się objawy fermentacji, postaw naczynie w chłodnym miejscu.

Jakość otrzymanego napoju zależy od zawartości miodu w roztworze – im mniej rozcieńczony miód pszczeli, tym napój będzie bardziej szlachetny i o większej zawartości alkoholu.

Butelka domowego miodku to także oryginalny prezent – więcej pomysłów znajdziesz w tekście o tym, jakie pamiątki z Ukrainy warto przywieźć.

Najczęstsze pytania o ukraińskie napoje miodowe

Ile alkoholu ma ukraiński miód pitny?

Zależy od proporcji miodu i wody. Według ukraińskich opracowań tradycyjne miody pitne mają od 3–4% do 18% alkoholu, najczęściej 9–14%. Lekkie, domowe napoje miodowe, takie jak opisany wyżej „miodek”, są słabsze – zwykle ok. 5%.

Czym różnią się miody „stawiane” od warzonych?

Miody stawiane fermentują w zimnej wodzie bez gotowania, a warzone podgrzewa się przed fermentacją – od 15 minut nawet do kilku godzin. Podgrzewanie przyspiesza fermentację.

Czy ukraiński miód pitny to to samo co polski dwójniak?

Podobne, ale nie identyczne. Nazwy odnoszą się do proporcji miodu i wody: ukraińskie „двійняки” to napoje w proporcji 1:1, podobnie jak polski dwójniak. Różnić mogą się dodatki, np. chmiel, przyprawy czy sok owocowy.