Poczajów i Ławra Poczajowska
Opublikowano:
Aktualizacja:
Poczajów to niewielkie miasteczko w obwodzie tarnopolskim na zachodniej Ukrainie, 18 km od Krzemieńca i ok. 70 km na północ od Tarnopola. Słynie z Ławry Poczajowskiej – drugiego co do wielkości klasztoru prawosławnego na Ukrainie i największego ośrodka prawosławia na Wołyniu, do którego od wieków ciągną pielgrzymi.
Ukraina | Widok na Ławrę Poczajowską (Ukraina by Marcin Grabski na licencji CC BY 2.0)
Historia miasta i najważniejsze fakty
Poczajów znajduje się w zachodniej części Ukrainy, w regionie krzemienieckim obwodu tarnopolskiego. Położony jest na grzbiecie wzgórza, ok. 18 km na południowy zachód od Krzemieńca. Miasteczko zamieszkuje ok. 7,6 tys. osób (szacunek z 2022 r.).
Historia Poczajowa nieodłącznie wiąże się z dziejami tamtejszego klasztoru prawosławnego. W średniowieczu osiedlili się w tych okolicach mnisi, a tradycja prawosławna mówi o tym miejscu jako o cudownym, znajdującym się pod szczególną opieką Maryi.
Prawa miejskie oraz herb nadał miasteczku król Stanisław August Poniatowski w 1778 r.
Miasto jest dziś chętnie odwiedzane nie tylko przez pielgrzymów prawosławnych, ale i przez wiernych katolickich oraz turystów, w tym Polaków – zwłaszcza, że Poczajów ma dogodne położenie na trasie do Krzemieńca.
Jak dojechać do Poczajowa
Do Poczajowa można dojechać autobusem z dużych miast, takich jak Lwów czy Tarnopol (ok. 70 km). Wygodnie jest połączyć wizytę z wycieczką do Krzemieńca, oddalonego o 18 km.
Ławra Poczajowska
Nieznana jest data założenia klasztoru, znanego dziś jako Poczajowska Ławra Zaśnięcia Bogurodzicy, czyli Ławra Uspienska. Wiadomo, że mnisi prawosławni mieszkali na tych terenach już w XII w., czyli przed powstaniem klasztoru. I właśnie w XII wieku miały tu nastąpić pierwsze objawienia maryjne.
W czasie najazdów mongolskich w XIII w. na terenie Poczajowa schroniła się grupa zakonników z kijowskiej Ławry Peczerskiej. Legenda mówi, że to Matka Boska obroniła wzgórze przed Mongołami. Po odstąpieniu najeźdźców na wzgórzu miał pozostać odcisk stopy Maryi. Wówczas to mnisi mieli powziąć decyzję o osiedleniu się w tym rejonie na stałe.
Od tej pory sława Poczajowa jako miejsca cudownego rosła. W 1527 r. król Zygmunt Stary nadał mu specjalne przywileje. Szczególną troską otoczyła klasztor żona sędziego łuckiego Anna Hojska, wielokrotnie wspomagając mnichów datkami, a w 1597 r. podarowując klasztorowi ikonę Matki Boskiej.
Ukraina | Ławra Poczajowska Zaśnięcia Bogurodzicy (Pochaiv Lavra Chapel by anaroza na licencji CC BY-SA 2.0)
W latach 1713-1832 klasztor należał do grekokatolików. W 1832 r. powrócił do prawosławnych, a rok później nadano mu rangę ławry. W czasach ZSRR część zespołu klasztornego była czynna (choć zakazano pielgrzymek), a część zamieniono na muzeum ateizmu.
W skład zespołu architektonicznego Ławry Poczajowskiej wchodzą: Sobór Zaśnięcia Matki Bożej w stylu rokoko z XVIII w., cerkiew Świętej Trójcy z XVII w., klasztor (budynek z XVIII w.), sobór Świętej Trójcy z początku XX w. oraz dzwonnica.
Ławra jest właściwie jedyną atrakcją w mieście, nie licząc małych cerkwi oraz oczywiście pięknych krajobrazów. Sława ławry jest jednak tak duża, że uczyniła z małego Poczajowa jeden z największych ośrodków maryjnych na Ukrainie.
Zasady zwiedzania
Przed wejściem do Ławry kobiety powinny przykryć głowę. Obowiązuje skromny strój – zakryte ramiona i kolana, a mężczyźni w świątyniach zdejmują nakrycie głowy.
Najczęstsze pytania
Gdzie leży Poczajów?
Poczajów leży na zachodniej Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, ok. 18 km na południowy zachód od Krzemieńca i ok. 70 km na północ od Tarnopola. Miasteczko zbudowano na grzbiecie wzgórza, nad którym dominuje Ławra.
Czym jest Ławra Poczajowska?
To zespół klasztorny Zaśnięcia Bogurodzicy, drugi co do wielkości klasztor prawosławny na Ukrainie. W jego skład wchodzą m.in. rokokowy Sobór Zaśnięcia Matki Bożej z XVIII w., sobór Świętej Trójcy z początku XX w. i dzwonnica.
Jak ubrać się do Ławry Poczajowskiej?
Kobiety powinny przykryć głowę chustą, a wszyscy odwiedzający – ubrać się skromnie, z zakrytymi ramionami i kolanami. Mężczyźni wchodzą do świątyń bez nakrycia głowy.