Lwów

Lwów to największe miasto zachodniej Ukrainy, położone ok. 70 km od granicy z Polską, którego Stare Miasto z Rynkiem, katedrami i cerkwiami jest wpisane na listę UNESCO. Najważniejsze atrakcje to Rynek z ratuszem i 44 kamienicami, Katedra Łacińska, Katedra Ormiańska, Wysoki Zamek, opera, neorenesansowy Pałac Potockich i Cmentarz Łyczakowski. Miasto zawdzięcza nazwę Lwu Daniłowiczowi, synowi księcia halickiego Daniły, a najpiękniej jest tu między majem a wrześniem.

Jedno jest pewne: gdy choć raz skosztujemy atmosfery tego miejsca, z pewnością zapragniemy tu powrócić.

Ukraina | Stary Rynek we Lwowie (Rynok Square in Lviv by Jorge Láscar na licencji CC BY 2.0)

Dziś w miejscu rzeki Pełtwi i jej dopływów znajduje się Kotlina Lwowska, z trzech stron okolona wzniesieniami. Do najbardziej imponujących z nich zalicza się: Łysą Górę, Wilczą Górę, Wysoki Zamek, Lonszanówkę, Zniesienie, pagórki Krzywczyckie i Lesienickie, wzniesienia Zofiówki, Pohulanki, Żelaznej Wody, Parku Stryjskiego i Góry Stracenia.

Lwów może poszczycić się bardzo bogatą historią. Miasto to było stolicą Rusi Czerwonej (do 1772 r.), autonomicznego królestwa Galicji i Lodomerii (1772-1918), Zachodnio-Ukraińskiej Republiki Ludowej (1918) i województwa lwowskiego (1918-1939). Do dziś pozostaje ważnym kulturalnym, administracyjnym i przemysłowym centrum Ukrainy.

Mury obronne i Niski Zamek we Lwowie

W średniowieczu Lwów posiadał imponujące fortyfikacje. Miasto okalał podwójny pierścień murów obronnych. Do dziś zachowały się fragmenty muru wewnętrznego przy al. Swobody oraz fragment muru i wieży przy ul. Rohatyńców. Z XV-wiecznego muru zewnętrznego również zachowało się kilka fragmentów i basteje (ul. Rohatyńców i Podwale). Przy ul. Podwale zachowało się także wiele innych fragmentów dawnych fortyfikacji np.: Baszta Prochowa, Arsenał Miejski i Arsenał Królewski.

Do miejskich murów obronnych włączony był także tzw. Niski Zamek (tworzył on jeden z narożników fortyfikacji). W owej XIV-wiecznej budowli rezydował niegdyś Władysław Opolczyk, Władysław Jagiełło i Zygmunt III Waza. W XVIII w. budowla ta została ostatecznie rozebrana, a materiał pochodzący z jej murów wykorzystano jako budulec okolicznych kamienic.

Wysoki Zamek – wzgórze z widokiem na Lwów

Imponującym zabytkiem Lwowa jest także tzw. Wysoki Zamek – na to interesujące miejsce składa się, liczące ok. 400 m wysokości, wzgórze wraz z ulokowanymi na nim ruinami zamku. W XIII w. istniał tam gród wzniesiony przez księcia halickiego – Daniłę. W XIV w. polski król Kazimierz Wielki zainicjował tu budowę rozległego murowanego zamku, w planie którego wyróżnić można: dwa dziedzińce, budynek mieszkalny, dwie bramy wjazdowe, trzy baszty, dwie wieże i więzienie.

Ukraina - Lwów | Muzeum Narodowe (Andrey Sheptytsky National Museum by Jennifer Boyer na licencji CC BY 2.0)

Rynek i Stare Miasto we Lwowie

Zwiedzając Lwów, nie sposób ominąć Starego Miasta, a w jego sercu – głównego rynku średniowiecznego miasta. Ów czworoboczny plac liczy 142 m długości i 129 m szerokości. Ze wszystkich stron otaczają go malownicze kamienice, w fasadach których dostrzec można elementy architektoniczne charakterystyczne dla różnych epok i stylów. Wnikliwy obserwator naliczy w tej zwartej zabudowie aż 44 kamienice. Centrum Starego Miasta tradycyjnie zajmuje budynek ratusza. Ten lwowski wzniesiony został na przełomie XV i XVI w. Przy Rynku 10 działa Lwowska Kopalnia Kawy – o kawowych tradycjach miasta piszemy w artykule Lwów zaprasza na kawę.

Kościoły, cerkwie i synagogi Lwowa

Szczególnie licznymi, a zarazem najbardziej zachwycającymi zabytkami Lwowa są budowle sakralne, do których zalicza się kościoły, cerkwie, a także synagogi.

Głównym ośrodkiem życia religijnego zamieszkujących Lwów Polaków jest tzw. Katedra Łacińska, czyli Bazylika Archikatedralna pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP, ulokowana przy pl. Katedralnym. Ten trójnawowy gotycki kościół miał mieć dwie wieże, ale ukończono tylko jedną, zwieńczoną barokowym hełmem. We wnętrzu katedry wyróżnić można: prezbiterium, 8 kaplic m.in.: Św. Józefa, Św. Kazimierza i Matki Boskiej Częstochowskiej, dwa ołtarze w nawach oraz kruchtę pod chórem, w której znajdują się nagrobki: Stanisława Hanela, Klementyny Hoffmanowej, Jana Skarbka i Baltazara Bzowskiego.

Do wartych zwiedzenia budynków sakralnych zalicza się także: XVII-wieczną Kaplicę Boimów, XVI-wieczny Kościół Św. Anny, XVII-wieczny Kościół Św. Antoniego, XV-wieczny Klasztor Bernardynów, wspaniały barokowy Kościół Bożego Ciała i Klasztor Dominikanów, neogotycki Kościół Św. Elżbiety i niezwykle egzotyczną w swej architekturze Katedrę Ormiańską.

Równie imponującymi budowlami są cerkwie, np.: barokowa Archikatedralna Cerkiew Św. Jura, Cerkiew i Klasztor Św. Onufrego, wzniesiona z piaskowca Cerkiew Piatnyci i XVI-wieczna Cerkiew Uspieńska (Zaśnięcia NMP).

Aby nasz obraz architektury i życia religijnego Lwowa był pełen, warto udać się także do ulokowanej przy ulicy Michnowskich synagogi. To główna czynna synagoga dzisiejszego Lwowa.

Ukraina - Lwów | Uliczny antykwariat (Lviv - 18-11-2008 - 12h36 by Panoramas na licencji CC BY-ND 2.0)

Pisarze i poeci związani ze Lwowem

• polski komediopisarz Aleksander Fredro
• poeta i geograf Wincenty Pol
• poeta Kornel Ujejski
• wybitny pisarz Jan Kasprowicz
• Jan Parandowski
• Leopold Staff
• Józef Wittlin
• Kornel Makuszyński

Wielkie postacie pochowane na Cmentarzu Łyczakowskim

• Stanisław Bełza
• Bolesław Czerwiński
• Seweryn Goszczyński
• Maria Konopnicka
• Gabriela Zapolska

Jak dojechać do Lwowa z Polski

Najwygodniej dojechać pociągiem – Lwów ma bezpośrednie połączenia kolejowe z Przemyślem, obsługiwane przez koleje ukraińskie (Ukrzaliznycię); rozkład i bilety warto sprawdzić przed wyjazdem na stronie przewoźnika. Samochodem lub autobusem jedzie się przez przejścia graniczne Medyka–Szeginie lub Korczowa–Krakowiec. Lotnisko we Lwowie jest zamknięte dla ruchu cywilnego od 24 lutego 2022 r., kiedy Ukraina zamknęła przestrzeń powietrzną (stan na 2026). Więcej o dojeździe przeczytasz w artykule Dworce i lotnisko we Lwowie.

Czy Lwów jest bezpieczny dla turystów?

Od lutego 2022 r. na terenie całej Ukrainy obowiązuje stan wojenny, a Lwów, choć leży daleko od frontu, bywa celem rosyjskich ataków rakietowych i dronowych. Przed wyjazdem sprawdź aktualne ostrzeżenia MSZ, zainstaluj aplikację z alarmami przeciwlotniczymi i zapamiętaj, gdzie znajdują się najbliższe schrony (stan na 2026).

Najczęstsze pytania

Kiedy najlepiej jechać do Lwowa?

Najprzyjemniej jest między majem a wrześniem, gdy ogródki kawiarniane zajmują Rynek i okoliczne uliczki. Lwów ma jednak swój urok także zimą – w okresie świąt Bożego Narodzenia i przez cały grudzień miasto jest odświętnie udekorowane, a na Rynku pojawiają się jarmarczne stragany.

Co koniecznie zobaczyć we Lwowie?

Na krótką wizytę obowiązkowe są: Rynek z ratuszem, Katedra Łacińska z Kaplicą Boimów, Katedra Ormiańska, kościół Dominikanów, sobór św. Jura, Wysoki Zamek z panoramą miasta i Cmentarz Łyczakowski. Wieczorem warto wybrać się do Opery Lwowskiej. Na dłuższy pobyt wystarczy czasu na skansen Szewczenkiwski Gaj z drewnianymi cerkwiami z Karpat.

Jak dojechać do Lwowa z Polski?

Najprościej pociągiem z Przemyśla albo samochodem lub autobusem przez przejścia Medyka–Szeginie i Korczowa–Krakowiec. Lotnisko we Lwowie od 2022 r. nie obsługuje lotów cywilnych, więc samolotem można dolecieć najwyżej do Rzeszowa i dalej jechać lądem.