Tureckie napoje

Najpopularniejszym napojem w Turcji jest mocna, słodzona herbata (çay), a zaraz po niej kawa po turecku i słony jogurtowy ayran. Turcy są światowymi liderami w spożyciu herbaty na osobę – według danych z 2019 r. to ok. 3,16 kg rocznie, czyli prawie cztery szklaneczki dziennie. Herbata uprawiana jest głównie w prowincji Rize na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego.

Turcja | Turcy piją herbatę w charakterystycznych małych szklaneczkach o kształcie tulipana (Turkey 149 by SaraYeomans na licencji CC BY 2.0)

Jak się parzy turecką herbatę (çay)?

Turcy piją herbatę w charakterystycznych małych szklaneczkach o kształcie tulipana. Herbatę turecką tradycyjnie parzy się w podwójnym, „piętrowym” czajniku (tur. çaydanlık). W dolnej, większej części czajnika gotuje się woda, w górnej natomiast – esencja. Taki sposób parzenia wydobywa z herbaty pełnię jej smaku i sprawia, że jest mocna. Herbatę parzy się również w samowarach.

Turcy piją zwykle słodką herbatę – w restauracji do każdej małej szklaneczki podaje się dwie kostki cukru. O dobrze zaparzonej, mocnej herbacie Turcji mówią tavşan kanı gibi – jak królicza krew (ze względu na kolor). Więcej o zwyczajach związanych z jej piciem przeczytasz w artykule Herbata turecka.

Jak się przygotowuje kawę po turecku (kahve)?

Turcy chętnie piją kawę i mają swój sposób parzenia tego napoju. Zmielone ziarna kawy wsypują do specjalnego tygielka, następnie dodają cukru i zalewają zimną wodą. Tak przygotowaną mieszankę należy zagotować, po czym odstawić na chwilę z ognia tygielek, aby piana opadła. Następnie znów zagotowuje się kawę. Po chwili ponownie należy odstawić naczynie – tym razem na ok. 3 minuty – a następnie po raz trzeci zagotować kawę.

Tak przygotowany, mocny napój wlewa się do malutkich filiżanek. Na dwie filiżanki potrzeba 4 łyżeczki kawy i 4 łyżeczki cukru.

Kawy nie pija się do śniadania, lecz po nim (tureckie słowo oznaczające śniadanie – kahvaltı – to dosłownie „przed kawą”). Szczegółowy przepis i historię napoju opisujemy w tekście Kawa po turecku.

Turcja | Aromatyczna kawa, oczywiście „po turecku”, w jednej ze stambulskich restauracji (turkish coffee by Quinn Dombrowski na licencji CC BY-SA 2.0)

Ayran – słony napój jogurtowy na upały

Ayran to najpopularniejszy w Turcji zimny napój, idealny na upały. Przygotowuje się go z jogurtu, wody i soli. Pije się go do różnego rodzaju potraw: bardzo często towarzyszy tureckim obiadom (zob. też Ayran – turecki napój).

Sahlep – rozgrzewający napój z bulw storczyka

Sahlep to z kolei napój idealny na chłód. Jest sprzedawany na ulicach w porach jesiennej i zimowej. Przyrządza się go ze sproszkowanych bulw storczyka oraz mleka i cynamonu. Najsłynniejszy sahlep pochodzi z miasta Maras (Maraş).

Şalgam suyu – sok z czarnej marchwi z Adany

Chociaż nazwa tego popularnego napoju pochodzącego z Adany oznacza “sok z rzepy”, faktycznie przyrządza się go z soku z marynowanej czarnej marchwi, a następnie jedynie doprawia solą, odrobiną soku z rzepy oraz przyprawami.

Salgam suyu (Şalgam suyu) podawany jest tradycyjnie zimny, z marynowanymi marchewkami w szklance. Pije się go najczęściej do kebabu, zwłaszcza dürüm czy Adana kebab.

Turcja | Apetyczny sahlep (salep) na pierwszym planie, w tle – herbatka pomarańczowa (orange tea and sahlep, in Chora by Karen Green na licencji CC BY-SA 2.0)

Turşu suyu – napój z zalewy po marynatach

To jeszcze jeden ciekawy napój przyrządzany z marynat. Tym razem nie jest to żadne specjalnie wymagane warzywo, lecz przeróżne produkty wraz ze słoną wodą, w której się marynowały. Marynuje się m.in. ogórki, cebulę, paprykę, kapustę, czosnek, buraki, marchewkę.

Jakie herbaty ziołowe pije się w Turcji (ıhlamur, adaçayı, kuşburnu)?

Są popularne w Turcji nie tylko jako zioła lecznicze. Najczęściej przyrządza się ıhlamur (herbatę z kwiatu lipy), ada çayı (szałwię) oraz kuş burnu (dziką różę). Szczególnie ada çayı jest korzystny dla organizmu w czasie upałów.

Świeżo wyciskane soki owocowe na tureckich ulicach

Na przyulicznych stoiskach, a także w restauracjach, sprzedaje się często w Turcji świeżo wyciskane soki owocowe. Do najpopularniejszych należą soki: pomarańczowy, ananasowy, a także kiwi. Ostatnio ogromną popularność zyskał świeży sok z granatów, wychwalany za swe właściwości prozdrowotne. Latem na wielu stoiskach już po południu może zabraknąć soku, na innych natomiast jego cena bardzo wzrasta.

Najczęstsze pytania

Jaki napój jest w Turcji najpopularniejszy?

Mocna, słodzona herbata (çay). Turcy piją jej ok. 3,16 kg na osobę rocznie (dane z 2019 r.), czyli prawie cztery szklaneczki dziennie.

Co to jest ayran?

Zimny, słony napój z jogurtu, wody i soli. Pije się go do obiadów i kebabów, zwłaszcza latem.

Czy wypada pić kawę do śniadania?

W Turcji kawę pije się po śniadaniu, nie w jego trakcie – tureckie słowo kahvaltı znaczy dosłownie „przed kawą”.