Kuchnia turecka

Kuchnia turecka wyrasta z kuchni osmańskiej, która połączyła tradycje środkowoazjatyckie dawnych Turków z wpływami bliskowschodnimi i bałkańskimi. W Turcji warto spróbować przede wszystkim obfitego śniadania z serami i oliwkami, kebabów i köfte, placków pide i lahmacun, dań warzywnych z oliwą oraz słodyczy, takich jak baklawa i lokum. Do posiłków pije się herbatę, ayran lub kawę po turecku.

Turcja | Spośród tureckich dań mięsnych większości osób najbardziej znany jest kebab (IMG_9058 by Brian Jeffery Beggerly na licencji CC BY 2.0)

Współczesna kuchnia turecka jest bogata w różnego rodzaju potrawy warzywne, pilawy (potrawy z ryżem lub kaszą), nabiał (przede wszystkim jogurt) oraz dania przygotowywane na bazie ciasta. Turcy do większości dań jedzą chleb.

Kuchnia turecka oferuje bogatą paletę potraw pikantnych, ale jednocześnie wiele dań łagodnych.

Co zawiera tradycyjne śniadanie tureckie (kahvaltı)?

Typowe śniadanie tureckie składa się z chleba, masła, miodu, dżemów, serów (sera białego oraz owczego sera żółtego kaşar), świeżych ogórków i pomidorów, oliwek, często też kaymaku (gęstego produktu mlecznego, przygotowywanego ze śmietany oraz mleka krowiego lub bawolego).

Często na śniadanie jada się jajka, zazwyczaj w postaci jajecznicy z sucukiem (czosnkową kiełbasą) lub jako menemen (jajecznica z pomidorami i papryką). Wielu Turków je na śniadanie simity (duże, okrągłe precle z sezamem, podobne do precli krakowskich) lub poğaça (rodzaj ciastka z ciasta francuskiego, nadziewanego najczęściej białym serem podobnym do fety).

Do śniadania pije się herbatę. Samo słowo kahvaltı znaczy dosłownie „przed kawą”.

Jakie dania z mięsa i ciasta warto zamówić: kebab, lahmacun, pide?

Choć spośród tureckich dań mięsnych większości osób najbardziej znany jest kebab, z pewnością nawet jego liczne rodzaje nie wyczerpują możliwości tureckich kucharzy. Do dań mięsnych należy przecież zaliczyć rozmaite klopsiki (köfte), pierożki mantı czy też dania takie jak kokoreç – turecka wersja flaków, przyrządzana z pieczonych jelit jagnięcych.

Kuchnia turecka obfituje w rozmaite dania łączące mięso oraz ciasto – zwykle chleb lawasz bądź pitę. Do najbardziej znanych dań tego typu należy lahmacun – turecka pizza. Przygotowuje się ją z okrągłych placków cienkiego ciasta, z mielonym mięsem, natką pietruszki i pikantnym sosem. Przed zjedzeniem lahmacuna skrapia się go sokiem z cytryny. Danie tego typu często podaje się z sałatką warzywną. Do wypieków z cienkiego ciasta yufka należy też börek, który kupimy w piekarniach i w wyspecjalizowanych lokalach.

Na podobnym, ale uformowanym w podłużny kształt cieście, przygotowuje się pide. Brzegi ciasta zawija się, a do środka kładzie nadzienie. Zazwyczaj jest to mięso – mielone lub pokrojone w kostkę, bądź też plasterki kiełbasy sucuk. Do mięsa często dodaje się jajko lub ser. Są też wersje wegetariańskie – z jajkiem, serem i szpinakiem.

Turcja | Lahmacun – turecka pizza (Lahmacun (Turkish Pizza) by Christopher Christopher na licencji CC BY 2.0)

Jakie dania warzywne jedzą Turcy?

Do przyrządzania dań bezmięsnych Turcy używają warzyw rozmaitych gatunków. Najczęściej są to bakłażany, szpinak, cukinia, papryka, pomidory, soczewica, cieciorka, karczochy, fasola, ochra, pory. Warzywa takie jak bakłażan, papryka czy cukinia są często nadziewane ryżem (w wersji mięsnej – ryżem z mielonym mięsem) i podawane jako dolma.

Z soczewicy, oprócz zup, przyrządza się także pożywne kotleciki (mercimek köfte). Wiele warzyw można dodać do bezmięsnej wersji pilawu. Z kolei stare, osmańskie danie zwane İmam bayıldı (dosł. „Imam był zachwycony”) to bakłażan nadziewany cebulą, pomidorami i czosnkiem.

Turcja | Ulubionymi owocami Turków są: arbuzy, melony, brzoskwinie, morele, czereśnie, figi, owoce morwy i truskawki (9 March 2007 by ccarlstead na licencji CC BY 2.0)

Jakie przekąski kupić na tureckim straganie?

Turcy chętnie jedzą różnego rodzaju orzeszki i bakalie, których mają u siebie pod dostatkiem. Należą do nich pistacje, orzechy laskowe, migdały, rodzynki czy też pestki dyni i słonecznika. Tego typu „suche przekąski” nazywane są ogólnie kuruyemiş.

Do popularnych przekąsek należą także pieczone kasztany jadalne oraz słodka kukurydza.

Nie zapominajmy także o owocach, których rośnie w Turcji tak wiele. Do najbardziej lubianych należą: arbuzy, melony, brzoskwinie, morele, czereśnie, figi, owoce morwy i truskawki.

Jakie tureckie desery spróbować: baklawa, lokum, künefe?

Turcy uwielbiają słodycze. Najbardziej znana jest baklawa – ciasto z cienkich warstw ciasta filo przełożonych orzechami (często pistacjami) i nasączonych syropem. Równie popularne są lokum (znane u nas jako rachatłukum) oraz künefe – ciepły deser z nitek ciasta kadayıf z serem, polany syropem. Więcej słodkości opisujemy w artykule Tureckie desery.

Co się pije w Turcji: çay, ayran, kawa i rakı?

Najważniejszym napojem codziennym jest czarna herbata (çay) pita z małych szklaneczek w kształcie tulipana. Do dań mięsnych chętnie pije się ayran – słony napój jogurtowy, a po posiłku kawę po turecku – jej kulturę i tradycję UNESCO wpisało w 2013 r. na Reprezentatywną listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości. Tradycyjnym alkoholem jest anyżowa rakı, którą rozcieńcza się wodą. Przegląd znajdziesz w tekście Tureckie napoje.

Najczęstsze pytania

Co warto zjeść w Turcji?

Na pewno tureckie śniadanie (kahvaltı), różne rodzaje kebabu i köfte, lahmacun i pide, menemen, pierożki mantı oraz dania warzywne, np. İmam bayıldı. Na deser warto spróbować baklawy, lokum i künefe, a do picia – herbaty, ayranu i kawy po turecku.

Czy kuchnia turecka jest ostra?

Nie zawsze. Kuchnia turecka oferuje zarówno potrawy pikantne (np. Adana kebab czy çiğ köfte z ostrą papryką isot), jak i wiele dań łagodnych. Ostre przyprawy, takie jak płatki papryki pul biber, często podaje się osobno, by każdy mógł doprawić danie do smaku. Więcej o przyprawach: Zioła i przyprawy w Turcji.

Czy wegetarianin znajdzie coś dla siebie w Turcji?

Tak. W kuchni tureckiej jest wiele dań warzywnych: potrawy z bakłażana, dolmy z ryżem, kotleciki z soczewicy (mercimek köfte), pide ze szpinakiem i serem, zupy z soczewicy oraz liczne meze. Więcej propozycji znajdziesz w artykule Potrawy wegetariańskie w Turcji.