Zupy tureckie

Zupy tureckie (tur. çorba) to stały punkt obiadu: podobnie jak w Polsce, posiłek często zaczyna się od zupy, a niegdyś jadano ją nawet na śniadanie. Najpopularniejsza jest gęsta zupa z czerwonej soczewicy, mercimek çorbası, podawana z chlebem i cytryną, a zaraz po niej ezogelin i jogurtowa yayla çorbası. Zupy znajdziemy w każdej lokance, także w wersjach wegetariańskich.

Turcja | Turecka zupa z soczewicy – mercimek corbasi (Lentil Soup by Jun Seita na licencji CC BY 2.0)

W kuchni tureckiej dominują zupy gęste. Podaje się je z chlebem. Niektóre z nich znamy także w wersji polskiej: np. zupę pomidorową (domates çorbası lub jej wariant z makaronem – şehriye çorbası) czy też zupę grzybową (kremalı mantar çorbası). Inne zupy z kolei są u nas dostępne jedynie w tureckich restauracjach, a niektóre wręcz niespotykane.

Najpopularniejsze zupy tureckie w skrócie

Zupa	Główne składniki	Jak się ją podaje
Mercimek çorbası	soczewica czerwona lub zielona	gorąca, z chlebem i cytryną
Ezogelin	czerwona soczewica, ryż, bulgur, pomidory, mięta	z cytryną
Yayla çorbası	jogurt, ryż, mięta	gorąca, z chlebem
Balık çorbası	ryba (np. hamsi), marchew, ryż, ziemniaki	z natką pietruszki
Tarhana çorbası	sfermentowana mieszanka mąki i jogurtu	gorąca
İşkembe çorbası	żołądek wołowy	z sosem czosnkowo-octowym

Jakie zupy jada się w Turcji?

Zupa z soczewicy (mercimek çorbası)

Jej dwa warianty: z zielonej (yeşil mercimek) oraz z czerwonej soczewicy (kırmızı mercimek) to jedne z najpowszechniej spotykanych zup tureckich. Mają one bardzo wysokie wartości odżywcze.

Zupa z soczewicy jest podawana na gorąco, z chlebem oraz kawałkiem cytryny (po podaniu doprawiamy zupę sokiem).

Ezogelin

Nazwa oznacza „zupę panny młodej Ezo”, a legenda wiąże jej pochodzenie z Ezo z Gaziantepu. Jest to wzbogacony wariant zupy z soczewicy. Przygotowuje się ją z czerwonej soczewicy, pomidorów, ryżu i kaszy bulgur. Do składników zupy należą również oliwa z oliwek, cebula, czosnek, masło oraz przyprawy: papryka, pieprz, sól, często też mięta. Podobnie jak zupę z soczewicy, zupę Ezogelin przed zjedzeniem doprawia się sokiem z cytryny.

Yayla çorbası

Jest to zupa przygotowywana na bazie jogurtu, podawana z ryżem i przyprawiana miętą.

Turcja | Turecka zupa na bazie jogurtu (mmmm, turkey soup! by Betsssssy na licencji CC BY 2.0)

Balık çorbası (zupa rybna)

Może być przygotowywana z różnych ryb: do najpopularniejszych należą rybki hamsi – tureckie anchovy. Po wyjęciu ości i umyciu, ryby gotuje się i dodaje do przygotowanej wcześniej zupy z marchwi, ryżu i ziemniaków. Do zupy dodaje się śmietankę, cebulę, sól, pieprz i natkę pietruszki.

Tarhana çorbası

Jest to specyficzna zupa, przygotowywana ze zgniecionej pszenicy lub mąki pszennej, jogurtu oraz suszonych owoców. Zupę przygotowuje się bardzo długo, ponieważ składniki zmieszane razem muszą najpierw sfermentować, następnie zostać osuszone, i dopiero wtedy można zacząć gotować z nich zupę. Wysuszona tarhana ma konsystencję grubych okruchów i długo się przechowuje, bo fermentacja i suszenie zabezpieczają ją przed psuciem. Do zupy wsypuje się ją do wywaru, wody lub mleka i gotuje.

İşkembe çorbası

Jest to zupa znana również na Bałkanach, w Rumunii i Grecji. Podobna zupa przygotowywana jest także w Czechach i na Słowacji. Jej głównym składnikiem jest fragment krowiego żołądka. Zupę doprawia się często papryką, czosnkiem i sokiem z cytryny, a przy stole dodaje się do niej sos z czosnku i octu (albo podaje się ją z mieszanką żółtka i soku z cytryny, przygotowaną w kuchni). Zupa ma w Turcji opinię lekarstwa po nocnym biesiadowaniu, zwłaszcza w sylwestra – według źródeł Osmanowie jadali ją po suto zakrapianych przyjęciach już w XIX wieku.

Oprócz wymienionych zup, Turcy gotują różnego rodzaju zupy warzywne, np. zupę szpinakową. Więcej bezmięsnych dań opisujemy w tekście o potrawach wegetariańskich w Turcji.

Najczęstsze pytania o zupy tureckie

Jaka jest najpopularniejsza zupa w Turcji?

Najczęściej spotyka się mercimek çorbası, czyli zupę z soczewicy, podawaną z chlebem i kawałkiem cytryny, którą doprawia się zupę po podaniu.

Co to jest ezogelin?

To rozbudowana wersja zupy z soczewicy: czerwona soczewica, ryż, bulgur, pomidory i mięta, podawana z cytryną. Nazwa oznacza „zupę panny młodej Ezo”.

Czy w Turcji są zupy bez mięsa?

Tak. Mercimek, ezogelin, yayla, tarhana i zupy warzywne, np. szpinakowa, są bezmięsne, choć zawsze warto zapytać kelnera o wywar.