Štrukli – zagorski przysmak z serem i przepis

Štrukli (zagorski štrukli, spotykana też pisownia štruklji) to cienkie ciasto zawijane z nadzieniem z twarogu, jajek i śmietany, które się gotuje albo zapieka. Pochodzą z Hrvatskiego Zagorja i okolic Zagrzebia, a w 2007 roku chorwackie Ministerstwo Kultury wpisało je na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego kraju. Podaje się je na słono jako przystawkę lub obiad albo na słodko jako deser.

Chorwacja | Zapiekane štrukli prosto z pieca – istnieją dwa rodzaje štrukli: gotowane oraz pieczone (Strukli by Hibasi, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 4.0)

Rodzaje štrukli

Istnieją dwa rodzaje štrukli: kuhani štrukli, czyli gotowane, oraz pieczone (zapiekane), nazywane pečeni štrukli. Gotowane podaje się często w rosole albo polane masłem z bułką tartą, a zapiekane – zalane śmietaną i przyrumienione w piekarniku.

Štrukli skosztujemy w wielu restauracjach północnej Chorwacji, zwłaszcza w Zagrzebiu i Zagorju. Możemy również przygotować je samodzielnie w domu. To jedno z dań, które najlepiej pokazują regionalne tradycje kulinarne Chorwacji.

Skąd pochodzą štrukli? Zagorje i dziedzictwo kulturowe

Zagorski štrukli to tradycyjne danie z regionu Hrvatsko Zagorje i okolic Zagrzebia, wpisane w 2007 r. na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego Chorwacji. Dania spokrewnione ze štrukli, nazywane štruklji, przygotowuje się też w Słowenii. Klasyczne nadzienie to twaróg, jajka, śmietana i sól. Wersję gotowaną zwykle gotuje się ok. 20 minut w wodzie z podsmażoną cebulą i natką pietruszki, a pieczona piecze się w blaszce ze śmietaną, aż lekko się zarumieni.

Hrvatsko Zagorje to region w północnej Chorwacji, oddzielony od Zagrzebia górami Medvednica, o powierzchni ok. 2147 km². Obejmuje cały powiat krapińsko-zagorski i część powiatów varaždińskiego oraz zagrzebskiego. Stolicą kulturalną regionu jest Krapina, a w okolicy stoją zamki Trakošćan i Veliki Tabor. Jeśli planujesz kulinarną wycieczkę, połącz štrukli z wizytą w Varaždinie lub w innym mieście północy kraju.

Przepis na domowe štrukli

Składniki na ciasto

• 250 g mąki
• 1 jajko
• szczypta soli
• 1 łyżka oleju
• letnia woda

Składniki na nadzienie

• 500 g białego sera (twarogu)
• 1 jajko
• sól
• opcjonalnie: szczypta pieprzu (wersja słona) lub cukier puder do posypania (wersja słodka)
• do zapiekania: ok. 200 ml śmietany

Sposób przyrządzenia

Do mąki dodać ciepłą wodę, sól, jajko oraz olej. Ciasto dokładnie wymieszać, aby powstała całkowicie gładka masa. Następnym krokiem jest dokładne rozwałkowanie go na stolnicy.

Do dużej miski dodajemy biały ser, jajko i sól (do wersji słonej także pieprz). Dokładnie mieszamy wszystkie składniki.

Następnie na całej powierzchni cienko rozwałkowanego ciasta wykładamy masę, zwijamy w roladę i kroimy na małe kawałki (około 5 cm).

Chorwacja | Štrukli podane w restauracji Okrugljak w Zagrzebiu – to tradycyjne danie północno-zachodniej Chorwacji (Štrukli iz Okrugljaka by Bonč, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 3.0)

Wersja zapiekana: na wyłożoną papierem do pieczenia blaszkę układamy kawałki naszego ciasta, zalewamy je śmietaną i pieczemy w temperaturze ok. 180 stopni Celsjusza przez 30–45 minut, aż się zarumienią (czas zależy od piekarnika).

Wersja gotowana: kawałki ciasta wrzucamy do osolonej, wrzącej wody i gotujemy przez 15–20 minut. Trzeba uważać, by kawałki štrukli się nie posklejały.

Słone štrukli podajemy od razu, na ciepło. Jeśli wolimy wersję deserową, gotowe štrukli posypujemy cukrem pudrem. Inne słodkości z tego regionu opisujemy w tekście Chorwackie desery i słodycze.

Najczęstsze pytania

Czym różnią się štrukli od strudla?

Oba dania powstają z cienko rozwałkowanego, zawijanego ciasta, ale štrukli mają zwykle nadzienie z twarogu, jajek i śmietany i można je gotować w wodzie, a nie tylko piec. Strudel to najczęściej słodki wypiek z owocami.

Gdzie w Chorwacji zjeść najlepsze štrukli?

Najbardziej znane są zagorski štrukli z Hrvatskiego Zagorja i Zagrzebia, więc najłatwiej trafić na nie w restauracjach północnej Chorwacji. Na wybrzeżu, w Dalmacji czy Istrii, są spotykane rzadziej.

Czy štrukli są na słodko, czy na słono?

Mogą być jednym i drugim. Wersję słoną podaje się jako przystawkę, zupę (gotowane w rosole) lub danie główne, a słodką – posypaną cukrem pudrem – jako deser.