Cypryjskie owoce

Na Cyprze świeże owoce są dostępne przez cały rok: wiosną truskawki i morele, latem arbuzy, melony, figi i winogrona, jesienią opuncje, a zimą cytrusy. Najważniejszą uprawą eksportową są cytrusy – w 2018 r. wyspa zebrała ok. 37 tys. ton mandarynek, 20 tys. ton pomarańczy i 19 tys. ton grejpfrutów. Słońce i łagodna zima sprawiają, że owoce są tu wyjątkowo słodkie i soczyste.

Cypr | Dojrzałe pomarańcze na drzewie – cytrusy to najważniejsza uprawa owocowa wyspy (Orange Frucht fruit Cyprus PICT8063 by JanRehschuh, Wikimedia Commons, na licencji CC BY-SA 3.0)

Kiedy jakie owoce

Pora roku	Owoce sezonowe
Wiosna (III–V)	truskawki, pod koniec maja morele i brzoskwinie
Lato (VI–VIII)	arbuzy, melony, figi, czereśnie, wiśnie, gruszki, winogrona
Koniec lata i jesień (VIII–X)	opuncje, winogrona, granaty
Zima (XI–III)	pomarańcze, mandarynki, cytryny, grejpfruty

Wiosna i lato

Kto z nas nie kocha truskawek! Na Cyprze dojrzewają one już wczesną wiosną i dostępne są w sprzedaży przez cały rok. W maju skosztujemy moreli i soczystych brzoskwiń.

W czerwcu, na każdym stoisku z owocami kupimy arbuzy (gatunki np.: Crimson Sweet, Sugar Baby, Dumama, Paladyn), a nieco później – melony.

Najwięcej owoców jest oczywiście latem. Kupimy wówczas figi, czereśnie, wiśnie i gruszki.

Pod koniec lata warto skosztować owoców opuncji, które w smaku przypominają arbuza. Można je jeść świeże lub duszone. Najczęściej dodawane są do deserów. Skórka opuncji ma kolce, należy więc uważać na palce!

Cypryjska gleba i klimat doskonale sprzyjają uprawie winogron. Z miejscowych szczepów, takich jak białe Xynisteri i czerwone Mavro, powstają wina, w tym słodka Commandaria.

Cypr | W czerwcu, na każdym stoisku z owocami kupimy arbuzy (Watermelon by Harsha K R na licencji CC BY-SA 2.0)

Zima – pora cytrusów

Zima jest porą cytrusów. Gaje ciągną się wzdłuż wybrzeży, w południowej części wyspy głównie w okolicach Pafos i Limassol. Na plantacjach rosną pomarańcze, cytryny, mandarynki oraz grejpfruty, a większość zbiorów trafia na eksport. Cytryny służą też do przygotowania lemon squashu, składnika koktajlu brandy sour, który opisujemy w artykule o cypryjskich alkoholach.

Uprawy owoców na Cyprze w liczbach (dane z 1989 i 2018 r.)

Przed 1974 r. północna część wyspy dawała ok. czterech piątych zbiorów cytrusów. W 1989 r. zbiory cytrusów wyniosły ok. 169 tys. ton, z czego ok. 75% trafiło na eksport. Dane z 2018 r. pokazują skalę najważniejszych upraw.

Uprawa	Zbiory w 2018 r.
Mandarynki	ok. 37 tys. ton
Winogrona	ok. 23 tys. ton
Pomarańcze	ok. 20 tys. ton
Grejpfruty	ok. 19 tys. ton
Oliwki	ok. 19 tys. ton
Arbuzy	ok. 13 tys. ton
Melony	ok. 10 tys. ton

Winogrona rosną głównie na stokach w dystrykcie Pafos i na wzgórzach wokół Limassol, a drzewa owocowe zrzucające liście, takie jak jabłonie, brzoskwinie, czereśnie i migdałowce, uprawia się głównie w górach. Poza cytrusami na wyspie rosną też banany, awokado i figi. Ponieważ rzeki Cypru latem wysychają, uprawy opierają się na nawadnianiu ze zbiorników retencyjnych, które opisujemy w tekście o rzekach i jeziorach Cypru.

Owoce na słodko

Bardzo popularne na Cyprze jest przyrządzanie glyko, czyli owoców w syropie – o tym przysmaku piszemy szerzej w artykule o cypryjskich słodkościach z łyżeczki. Dodawane są później do deserów lub… są wyjadane wprost ze słoika! Do glyko używa się m.in. bergamotki, fig, niedojrzałych orzechów włoskich i arbuza, a w odróżnieniu od dżemu owoce nie są długo gotowane, dzięki czemu zachowują kształt. Owoce i przetwory to też stały element kuchni cypryjskiej.

Najczęstsze pytania o cypryjskie owoce

Kiedy jest sezon na arbuzy i truskawki na Cyprze?

Truskawki dojrzewają od wczesnej wiosny, a arbuzy pojawiają się na stoiskach w czerwcu; melony przychodzą nieco później. Pełny kalendarz owoców znajdziesz w tabeli na początku artykułu.

Jakie owoce uprawia się na Cyprze najczęściej?

Najważniejsze są cytrusy: w 2018 r. zebrano ok. 37 tys. ton mandarynek, 20 tys. ton pomarańczy i 19 tys. ton grejpfrutów. Uprawia się też winogrona, oliwki, arbuzy i melony.

Jak smakują owoce opuncji i jak je jeść?

Owoce opuncji w smaku przypominają arbuza i można jeść je świeże lub duszone. Skórka ma kolce, więc owoce trzeba obierać ostrożnie.