Rodzynki sułtanki - smak Turcji
Opublikowano:
Aktualizacja:
Sułtanki to jasne, bezpestkowe rodzynki z winogron odmiany sułtanina, które wywodzą się z Azji Mniejszej. W Turcji uprawia się je głównie w regionie egejskim, w okolicach Manisy, Izmiru i Denizli – stąd tureckie nazwy sultaniye i İzmir üzümü („winogrono z Izmiru”). Turcja należy do największych producentów rodzynek na świecie, a sułtanki to jedna z najpopularniejszych jadalnych pamiątek z tego kraju.

Turcja | Sułtanki to najpopularniejsza odmiana rodzynek (by gregroose na licencji Pixabay)
Skąd pochodzą sułtanki
Odmiana sułtanina pochodzi z Azji Mniejszej; w XIX w. Osmanowie przenieśli ją m.in. na Kretę, a dziś uprawia się ją na całym świecie. W Turcji winnice sułtaniny ciągną się przez żyzne doliny rzeki Gediz w prowincji Manisa i okolice Izmiru – to serce Regionu Egejskiego. Według szacunków światowa produkcja rodzynek w sezonie 2023/2024 wyniosła ok. 1,1 mln ton, a Turcja była jej liderem obok Chin, Iranu i USA.
Winogrona zbiera się późnym latem, a następnie suszy na słońcu. Sułtanki słyną z tego, że są wyjątkowo słodkie i najmniej kwaśne ze wszystkich rodzajów rodzynek. Ich złocisty odcień bywa efektem naturalnego suszenia, ale bardzo jasne, „złote” rodzynki są zwykle dodatkowo traktowane dwutlenkiem siarki.
Gdzie kupić rodzynki sułtanki w Turcji
Najlepszy wybór znajdziemy na targach i bazarach – w Stambule na Bazarze Egipskim (Mısır Çarşısı) przy Eminönü, a w Izmirze na bazarze Kemeraltı. Sułtanki sprzedaje się tam na wagę, obok moreli, fig i orzechów. Więcej o zakupach w artykułach Tureckie bazary i Jadalne pamiątki z Turcji. Paczkowane rodzynki są też w każdym supermarkecie, zwykle taniej niż na bazarach w turystycznych dzielnicach.
Jak wybrać dobre sułtanki? Powinny być miękkie, mięsiste i równej wielkości, bez grudek cukru i śladów wilgoci. Warto poprosić o spróbowanie przed zakupem – na bazarach to standard. Kto szuka produktu bez konserwantów, powinien zapytać o rodzynki niesiarkowane (kükürtsüz), które są ciemniejsze.

Turcja | Rodzynki na tureckim targu (Dried Fruits and Assorted Trail Mix by Christopher na licencji CC BY 2.0)
Sułtanki w kuchni tureckiej
W kuchni tureckiej rodzynki trafiają do pilawów, nadzienia do faszerowanych warzyw i małży, a także do deserów i wypieków. Z winogron sułtaniny wytwarza się też wino i rakı.
Wartości odżywcze
Rodzynki są źródłem łatwo przyswajalnej energii, błonnika, potasu i żelaza, dlatego sprawdzają się jako przekąska w podróży czy po wysiłku. Są jednak bardzo kaloryczne i zawierają dużo cukru, więc warto jeść je z umiarem.

Turcja | Rodzynki to zdrowa i pyszna przekąska (Raisins and Sultanas by bongo vongo na licencji CC BY-SA 2.0)
| Składnik (100 g rodzynek bez pestek) | Zawartość |
|---|---|
| Energia | 299 kcal |
| Białko | 3,07 g |
| Tłuszcz | 0,46 g |
| Węglowodany | 79,18 g |
| Błonnik | 3,7 g |
| Wapń | 50 mg |
| Żelazo | 1,88 mg |
| Magnez | 32 mg |
| Fosfor | 101 mg |
| Potas | 749 mg |
| Sód | 11 mg |
| Cynk | 0,22 mg |
Źródło: baza USDA (za www.ile-kalorii.pl).
Najczęstsze pytania
Czym sułtanki różnią się od zwykłych rodzynek?
Sułtanki powstają z bezpestkowej odmiany winogron sułtanina. Są jaśniejsze, bardziej miękkie i słodsze od ciemnych rodzynek z innych odmian, a przy tym najmniej kwaśne. W krajach anglojęzycznych nazwą „sultana” określa się właśnie jasne rodzynki z tej odmiany.
Gdzie w Turcji kupić najlepsze rodzynki?
Najszerszy wybór oferują bazary – Bazar Egipski w Stambule czy Kemeraltı w Izmirze – gdzie można spróbować towaru przed zakupem. Tańsze, paczkowane sułtanki są też w supermarketach. Najlepsze pochodzą z okolic Manisy i Izmiru.
Czy można przywieźć rodzynki z Turcji do Polski?
Tak, suszone owoce na własny użytek można przewieźć w bagażu. Najwygodniej kupić je w szczelnych opakowaniach albo poprosić sprzedawcę na bazarze o zapakowanie próżniowe.